ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İzale-i Şuyu) DAVASI
Taksim davası olarak da anılan ortaklığın giderilmesi davası, paylı (müşterek) veya elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetine konu taşınmaz veya taşınır malda paydaşlar arasındaki mevcut paydaşlığa son vererek bireysel mülkiyete geçişi sağlayan bir davadır.
Türk Medeni Kanunumuzun 698. maddesine göre "Hukukî bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir."
Türk Medeni Kanunumuzun 699. maddesine göre "Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir.
Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.
Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır."
Yukarıda anılan kanun hükmüne göre ortaklığın giderilmesi iki şekilde gerçekleşebilir:
1-Aynen Taksim Suretiyle: Mal, aynen bölünür. Kanuna göre paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamaması durumunda taraflardan birinin talebi üzerine hakim öncelikle aynen taksimin mümkün olup olmadığını inceler, aynen taksimin mümkün olması halinde aynen taksime karar verir.
Bu şekilde ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim de talep edilebilir ve hakim yapılan keşif sonucunda mümkün olduğuna kanaat getirirse aynen taksim yoluyla ortaklığın giderilmesine hükmedebilir.
2-Satış Suretiyle: Mal, icra kanalıyla satılır. Bedeli paydaşlar arasında ve payları oranında bölüştürülür.
Ortaklığın Giderilmesi Davası hangi mahkemede açılmalıdır?
Bu davada görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleri olup, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası kimlere karşı açılmalıdır?
Paydaşlardan herhangi biri, taşınmaz maldaki ortaklığın bitirilmesi talebiyle bu davayı açabilir.
Geri kalan tüm paydaşların ortaklığın giderilmesi davasında yer alması zorunludur. Paydaşlardan birinin ölümü halinde mirasçılık belgesinde ismi geçen tüm mirasçıların davaya dahil edilmesi gerekecektir. Tüm ortaklar davaya dahil edilmeden davanın sonuçlandırılamaz.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Mahkeme Harç ve Giderleri
Ortaklığın giderilmesi davasının sonunda hakim yapılan yargılama giderleri ve harçların taraflara payları oranında yükletmesine karar vermektedir.
Önemle vurgulamak isteriz ki, ortaklığın giderilmesi davası taşınır/ taşınmaz malda önemli sonuçlar doğurduğundan mağduriyet yaşanmaması adına yargılama süreci bir avukat ile birlikte yürütülmelidir. Mollaoğlu Hukuk Bürosu müvekkillerine hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktan onur duyar.
