GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU (TCK M.155)

Bu suç, emniyeti suiistimal suçu olarak da bilinmektedir. Başkasına ait olup da muhafaza etmesi veya kullanması amacıyla zilyetliği kendisine devredilmiş olan kişinin zilyetliğin devri amacı dışında kendisinin veya başkasının yararına olarak tasarrufta bulunması veya bu devir olgusunu inkar etmesidir. Suçun basit hali şikayete bağlı olup şikayetten vazgeçilirse dava düşmektedir. Şikayet süresi, suçun işlendiğinin ve failinin öğrenildiği tarihten başlamak üzere 6 aydır.

Güveni kötüye kullanma suçu, şu şekillerde işlenebilmektedir:

• Malın zilyetliğin devir amacı dışında kullanılması (suçun basit hali),
• Hizmet, meslek veya sanat, ticaret vb. sebeplerle başkasının mallarını yönetmek yetkisiyle tevdi ve teslim edilen mallar ile ilgili emniyeti suistimal (suçun nitelikli hali)

GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇUNUN UNSURLARI

• Zilyetliğin Devri

Bu suçun işlenebilmesi için taşınır veya taşınmaz bir malın zilyetliğinin, kullanma veya muhafaza amacıyla faile devredilmiş olması gerekmektedir. Eğer zilyetliği devredilen şey taşınırsa ve "misli bir mal" ise zilyetliği devredilen şeyin misli olan herhangi bir mal geri iade edilirse suç oluşmaz. "Misli olmayan mal" ise değeri kadar para verilmesi bu suçun oluşmasını engellemez ancak ceza indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.

• Zilyetliğin Bizzat Malik Tarafından Devri Gerekir

Malik, sahibi olduğu malı faile rızai bir şekilde ve "bizzat" devretmelidir.

• Zilyetliğin Devri Amacı Dışında Tasarruf veya Devir Olgusunun İnkarı

Malik, sahibi olduğu malı faile muhafaza etmesi veya belirli bir amaçla kullanması amacıyla vermesine rağmen zilyet bu amaçların dışında bir tasarrufta bulunmalı veya malikin  sahibi olduğu malın zilyetliğini devrettiğini inkar etmelidir.

NİTELİKLİ GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU

Eğer bu suç, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisiyle tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmişse bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Örneğin vekalet sözleşmeleri, iş sözleşmeleri bu suçun nitelikli haline tabidir.

Suçun nitelikli halinin takibi şikayete bağlı değildir. Ancak TCK m.66/1-d'ye göre "beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıllık bir zamanaşımı süresine tabidir. 

Önemle vurgulamak isteriz ki, güveni kötüye kullanma suçu yüz kızartıcı bir suç olduğundan bireyin savunma ya da deliller hakkında yapacağı herhangi bir yanlış, mahkumiyet hükmü sonucunu doğurabileceği gibi mağdurun kendini doğru ifade edememesi sanığın beraati ile de sonuçlanabilir. Dolayısıyla güveni kötüye kullanma suçunda yargılama süreci bir avukat ile birlikte yürütülmelidir. Mollaoğlu Hukuk Bürosu müvekkillerine hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktan onur duyar.