HIRSIZLIK SUÇU (TCK M.141 VD)

Bu suç, başkasının zilyetliğinde olan taşınır bir malı, onun rızası olmaksızın kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasıyla işlenmektedir. Fail suç konusu mal üzerinde zilyetliği elde etmelidir. 

Fail, kesintisiz takip sonucu yakalanırsa, bu suça teşebbüs olur. Zira suça konu mal üzerinde zilyetlik elde edememiştir. 
Cezası ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

Hırsızlık suçu, takibi şikayete bağlı bir suç değildir. Dolayısıyla şikayet, ihbar yoluyla veya Kolluk/ Savcılıkça re'sen öğrenilmesi durumunda soruşturma başlatılır. Takibi şikayete bağlı bir suç olmamasının bir sonucu olarak, şikayetten vazgeçme, kamu davasını düşürmeyecek ve yargılama devam edecektir.

Yukarıda tanımlanan basit hırsızlık suçu, taraflar arasında uzlaştırma prosedürünün uygulanmasını gerektirmektedir. Bu kapsamda, uzlaşma sağlanamadığı takdirde soruşturmaya veya yargılamaya devam edilmesi gerekir. Ancak nitelikli haller söz konusu olduğunda, uzlaşma söz konusu olmaz.

HIRSIZLIK SUÇUNUN UNSURLARI

1-Yalnızca taşınır mallar için hırsızlık suçu işlenebilir. Burada dikkat edilmesi gereken 2 unsur bulunmaktadır. İlki taşınmaz mallar hakkında hırsızlık suçunun işlenemeyeceği, ikincisi ise ekonomik değeri olmayan bir eşya çalındığında bu suçun işlenemeyeceğidir.

2-Kanun suçun tanımını zilyetlik üzerinden yapmaktadır. Zilyet, bir malı fiilen hakimiyeti altında bulunduran kişi olup o malın sahibi olmasına gerek yoktur. Örnek vermek gerekirse, arkadaşınızdan ödünç aldığınız gözlük sizden çalındığında hırsızlık suçu işlenmiştir. Bu zilyetlik hakkının hukuka uygun yollarla (ödünç vs.) elde edilmiş olmasına da gerek yoktur. Yani bir hırsızın çaldığı gözlüğün, başka bir hırsız tarafından çalınmasında da hırsızlık suçu işlenmiştir.

NİTELİKLİ HIRSIZLIK SUÇU

1-Suça konu eşya aşağıdakilerden biriyse üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına çaptırılır:

• Kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
• Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
• Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
• Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,

2-Suça konu eşya aşağıdakilerden biriyse beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına çaptırılır:

• Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
• Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle, (beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır)
• Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
• Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
• Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
• Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
• Büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
• Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,

3-Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

4-Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

DAHA AZ VEYA DAHA FAZLA CEZAYI GEREKTİREN HALLER

1-Suçun gece vakti işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

2-Suçun, paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde işlenmesi halinde, suç takibi ancak mağdurun şikayetine bağlı olup fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

3-Suçun, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla, suç takibi ancak mağdurun şikayetine bağlı olup fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

4-Suçun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

5-Kullanma hırsızlığı durumunda, yani malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde  suç takibi ancak mağdurun şikayetine bağlı olup  verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak mal suç işlemek için kullanıldıysa bu hüküm uygulanmayacaktır.

5-Zorunluluk hâlinde yani suçun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

Önemle vurgulamak isteriz ki, hırsızlık suçu yüz kızartıcı bir suç olduğundan bireyin savunma ya da deliller hakkında yapacağı herhangi bir yanlış, mahkumiyet hükmü sonucunu doğurabileceği gibi mağdurun kendini doğru ifade edememesi sanığın beraati ile de sonuçlanabilir. Dolayısıyla hırsızlık suçunda yargılama süreci bir avukat ile birlikte yürütülmelidir. Mollaoğlu Hukuk Bürosu müvekkillerine hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktan onur duyar.